Rola mentora: Mój wybor Jakuba Boratynskiego na mentora podyktowany zostal jego znajomoscia polskiego sektora pozarzadowego, szczególnie w zakresie praw uchodzcow, która uzyskal pracujac najpierw w Biurze Lacznikowym UNHCR, a potem Programie Europejskim Fundacji Batorego w Warszawie. Dodatkowo, Kuba podziela moje obawy co do negatywnych skutkow wprowadzenia utrudnien w ruchu granicznym ze wschodnimi i poludniowymi sasiadami Polski i Wegier, oraz zagrozen dla praw uchodzcow w nowych systemach azylowych. Niniejszy zarys tezy posluzy mu do oceny projektu pod katem wyczerpujacego przedstawienia przedmiotu jak i wartosci praktycznej rekomendacji.
Cel: Okreslenie, jakie ugrupowania krajowych grup nacisku i przy uzyciu jakich metod, zdolaly wywrzec wplyw na wynik debat nad polityka azylowa i wizowa w Polsce i na Wegrzech od 1988 roku. Stwierdzenie, jakie kompetencje (np. doswiadczenie akademickie, praca w terenie) i kanaly dostepu (konferencje, debata medialna, publikacja raportow) okazaly sie najskuteczniejsze w konfrontacji z propozycjami ze strony Unii Europejskiej, pomoze zaplanowac dlugofalowa strategie lobbyingu organizacji pozarzadowych w okresie tuz przed i po przystapieniu do Unii.
Hipoteza podstawowa: Mozna zalozyc, ze wplyw polityczny i finansowy Unii Europejskiej, powiazane z wola akcesji rzadow panstw kandydackich, powoduja, ze w wiekszosci przypadkow Polska i Wegry zgadzaja sie wprowadzic postanowienia acquis w dziedzinie polityki uchodzczej i wizowej. W celu zbadania tej hipotezy nalezy wyszczegolnic agendy rzadowe i inne grupy interesow, które korzystaja z wprowadzenia rozwiazan unijnych. Konieczne jest równiez pokazanie jakich metod komunikacji (w szczegolnosci jawnych) uzywaja negocjatorzy unijni w rozmowach ze strona polska i wegierska.
Hipoteza dodatkowa: Na tle sukcesu strategii unijnej, zauwazyc mozna jednak wyjatki w postaci korekt i poprawek do ustaw, glosow w debatach parlamentarnych i medialnych, a takze w publikacjach, pochodzacych z kraju. Skutecznosc takich inicjatyw zmierzyc mozna w szczegolnosci, jesli wyszly one zwyciesko ze starcia z porownywalna propozycja unijna. Porownania takiego dokonac mozemy na przykladzie jednakich pol tematycznych. W ramach debaty nad ta sama tematyka o zwyciestwie propozycji decyduja dodatkowo strategie organizacyjne. Dlatego proponuje uznac charakterystyke krajowych grup nacisku oraz ich strategie lobbyingu w przypadku glownych kwestii debaty w sprawie polityki azylowej i wizowej za zmienna przyczynowa tej tezy, a skutecznosc za wynikowa.
Struktura: Po pierwsze, nalezy rozpisac mape interesow w kraju, które sa beneficjentami propozycji unijnych, wsród nich agendy rzadowe i lokalne grupy interesow. Nastepnie, mo?na zidentyfikowac kanaly komunikacji, którymi negocjatorzy unijni docieraja do tych grup. Pierwsza czesc pracy zamknie wyroznienie obszarow negocjacji w ramach prawa azylowego i wizowego, które staly sie obiektem debaty krajowej. W drugiej czesci przedstawieni zostana uczestnicy debaty ze strony krajowej z wyszczegolnieniem ich atutow. Podobnie jak w pierwszej czesci rozpoznane zostana metody dostepu do decydentow. Wreszcie okreslone zostana te kwestie, w których propozycje krajowe zdominowaly sugestie unijne. Calosc zamknie rekomendacja strategii dla organizacji krajowych, oparta na generalizacji z debat nad ustawami o statusie uchodzcy i cudzoziemcach.
Przyklady: Do krajowych grup nacisku naleza partie polityczne, reprezentacja diaspory badz repatriantow, liberalne NGOsy reprezentujace prawa czlowieka, media. Efektywnosc ich strategii mozna mierzyc poprzez gradacje sukcesu z jakim ich priorytety znajduja miejsce w debacie: poczawszy od konferencji z udzialem decydentow, czestotliwosci artykulow prasowych odnoszacych sie do raportow think tankow, glosach podnoszonych w debacie parlamentarnej oraz poprawkach i artykulach wnoszonych do ustawy.
Zastosowanie: Poniewaz zarówno Polska i Wegry wystawione sa na powazna presje Unii Europejskiej w negocjacjach, utrudnia to wytworzenie wlasnej strategii, uwzgledniajacej interesy lokalne. Tym cenniejsza jest wiec wymiana doswiadczen pomiedzy grupami lokalnych interesow co do najskuteczniejszej strategii wplywu na agendy rzadowe i parlamenty krajowe w okresie bezposrednio przed i po akcesji. Z kolei Unia Europejska i inne organizacje miedzynarodowe wywierajace presje zewnetrzna na rzady krajow kandydackich moga skorzystac z mapy interesow i strategii krajowych aby skonfrontowac skutecznosc wlasnych strategii. Wstepnie mozna okreslic nastepujace instytucje jako potencjalnych klientow projektu: polskie organizacje pracujace z NGOs'ami ze Wschodu: FED, IDEE, Programy Europejski, Bialoruski oraz Wschod-Wschod FSB, Instytut Spraw Publicznych, wegierskie NGOsy pracujace z uchodzcami oraz diaspora w Siedmiogrodzie, polskie i wegierskie departamenty ds. uchodzstwa i migracji, International Conference for Migration Policy Development, oraz IOM Technical Cooperation Center. Posrednimi beneficjentami projektu beda przedstawicielstwa Unii Europejskiej w Warszawie i Budapeszcie.